Yüzyıl Başı İNGİLİZ Denizaltıcılığı: Uzun yıllar, denizaltıların zayıf deniz kuvvetlerine sahip ülkeler tarafından kullanılabilecek bir silah olduğu düşüncesi ile ve denizaltıları korsan ilan edip bu yeni silaha ilgi göstermeyen İngiltere,Amiral A.K.Wilson’unda tutumu ile 1900 yılında politikasını değiştirmiş ve aynı yılın Ekim’inde eğitim ve deney maksatları için geliştirilmiş Holland tipi olan 7P serisi denizaltıdan 5 adet sipariş vermiştir.1903-1907 arasında Vickers,Barrows in Furness firmasında toplam 13 adet Holland A tipi denizaltı yapmışlardır.İlk 5 denizaltı Holland Torpedo Boat Co.ile müşterek yapılmış,daha sonra da bu botlardan esinlenerek “A sınıfı ” ismini verdikleri kendi dizaynlarını geliştirmişler ve süratli bir aşama içine girmişlerdir.A13 İngilizler’in ilk dizel makine koydukları denizaltıdır. Hornsby-Ackroyd six-cylinder 500 b.h.p. gücünde dizel koymuşlardır. Howard Grubb patentini aldığı pratik periskopları ilk bu sınıf gemilere koymuştur.1904'de İngizler’in Holland sınıfı denizaltılarının bir tatbikatta 4 savaş gemisine torpido hucumu geliştirmesi neticesinde Amiral John Arbuthnot Baron Fisher;Deniz savaşlarının strajisinde denizaltıların yapacağı devrimi vurgulamıştır.

1904-1906 arasında aynı firma benzin motorlu ve A tipinin özeliklerinin 2 kat büyüterek 316 tonluk 40 metrelik liman savunma denizaltısı 11 adet “Coastal” tipi B sınıfı menzili sınırlı denizaltı yapmıştır.

1905-1910 arasında Vickers,Barrows in Furness ve HM Dockyard Chatham firmalarınca 2 grup halinde 320 tonluk 41 mt boyunda 600 bhp dizel makinalı 200 hp elektrik motorunun yaptırdığı 8 knot sürat ile 1000 mil menzili olan 34 adet “Coastal” tip C sınıfı denizaltı yaptılar.

1907-1912 arasında ilk 6’sını Vickers’in 2 tanesini HM Dockyard’ın yaptığı, ilk radyo alıcı-verici’li,telsiz direği bot içine inen 2500 mil menzilli 51 metre boyunda 2 pervaneli 25 personelli 3 kovanıyla İngilizler’in ilk “Overseas” tipi açık deniz karakol denizaltıları 8 adet D sınıfı hizmete girdi.

1911-1917 arasında çok sayıda firma tarafından 3 grup halinde, bilhassa 36 adedi 1914’ten sonra savaş sırasında, performansı yüksek başarılı 56 adet 20 Mayın dökebilen “Overseas” dizayn 800 tonluk E sınıfı inşa edildi.Bu Avustralya’ya da satılmış ve Marmara Denizi’nde harekat yapmış bir dizayndır.

1915 yılında ABD-Kanada yapımı “H sınıfı” 20 denizaltı aldılar.

Yüzyıl Başı RUS Denizaltıcılığı:

Günümüz verileri ile incelendiğinde 20yy. Rus denizaltıcılığının 5 döneminin Başlıkları :

*BEYAZ period (1901-1925): Yerli dizayn ve yapım ilk denizaltılarla teorik alanda altyapının oluşması.

*KIRMIZI period (1925-1945): 2. Dünya Savaşına girecek denizaltı dizaynların geliştirilmesi ve inşası;

*MAVİ period (1945-1955): Okyanus Tipi tonajı büyük dizaynların gelişimi ve inşası;

*ALTIN period (1955-1990): Nükleer -stratejik- denizaltı dizaynlarında ve Balistik - Cruise füzelerin gelişimi;

*GRİ period (1990-2000): Rusya’nın ekonomik ve politik alandaki krizi,bunların denizaltı dizayn ve yapımına etkileri.

1718'den itibaren; Marangoz Efim Nikonov’un “The Morel-Secret Vessel” adını verdiği denizaltısı, K.Cherovski’nin, A. Podoletski’nin, K.A. Shilder’in , N. Spiridonova’nın, S.Romodanovsky’nin denemeleri/tasarımları,

1855’de Vilhelm Bauer’in Sea Devil denizaltısı,

1863’te Ivan Fyodorovich Alexandrovsky’nin buharlı denizaltısı,N. Polevoi’nin ve sonrada O.B. Gern’in # 4 dizaynı,

1877’de Stepan Karlovich Dzhevetsky (Dzjevetski) ‘nin dizaynı ufak pedallı bot ve akabinde elektrikli denizaltısı, Nordenfelt IV denizaltısı ve 1901’de denize inen Lieutenant E.V. Kolbasiev’in denizaltısı “Piotr Koshka”’nın inşaları Rusya’nın ilk denizaltı faaliyetleri sayılabilir.

1902'de İspanyol denizaltı tasarımcısı Raimondo Lorenzo D’eqeuvilley dizaynı ve Krupp yapımı ,iki torpido düşürme yatağına-kovan’a sahip,sadece bataryalı olan 13 metrelik Forelle 3D model: Krupp U-Boot - watercraft - gunpoint-3D.com denizaltısı Ruslar’a satılmıştır.Forelle, demiryolu ile Pasifik sahillerine, Vladivostok’a nakledilmiş fakat hiçbir zaman tümüyle monte edilip hizmete girememiştir.

Hizmete giren ilk Rus denizaltısı;Gemi İnşa mühendisi I.G. Bubnov önderliğinde,Mekanik mühendisi I. Goryunov ve Elektrik mühendisi Teğmen M. Beklemishev tarafından Temmuz 1901’de Sualtı Seyir Dairesinde yapılan tasarımı ve inşası Baltiysky Zavod-Baltık Tersanesinde başlamış olan Torpedo Boat No.113’tür.Motor ve Bataryaları Almanya ve Fransa’dan alınmıştır. 1903-1904’te inşaası-tecrübeleri tamamlanarak 5 Temmuz 1904’de hizmete giren denizaltının:Dalmış deplesmanı 123 t,Ebatları 19.6×3.59×3.0,Satıh Sürati 8.5 kts Dalış Sürati 7.8 kts,Mürettebatı 22 kişidir.1897’de (Dzjevetski)Dzhevetsky’nin bulduğu Dzhevetsky-Podgorny sistemi “Borusuz” 2 Torpido Düşürme Yatağına (Kovana),her iki bordasında baş-orta-kıç olmak üzere 3 ufki dümene sahipti ve Delfin-Dolphin adını almıştı.Daha sonra ortada olan ufki dümenin gereksizliği anlaşılmış ve Kasatka sınıfından itibaren kullanılmamıştır.

1903 İnşası başlayan Kasatka tipi 6 denizaltıdan ilkini -Kasatka= “Katil Balina”- 1904’te denize indirdiler.Bunlardan ikisi Makrel ve Okun,inşaları sırasında tamamen elektrikli yürütücü sisteme çevrildiler.Diğer 3 denizaltı Nalim ,Skat ve Feldmarshal Graf Sheremetev’dir. 1904 Nisan’ında Forelle denizaltısının performansı Germaniawerft tersanesinin-Friedrich Krupp’un “Pazar payını arttırmış Brezilya’nın da, istediği bu dizaynın gelişmiş versiyonundan 3 tane de Rusya sipariş etmiştir. Karp,Kambala ve Karass adı verilen bu denizaltılar 1907’de filoya katılacaklardır.

1904 25 Haziran ’da Fulton sınıfı adıyla gelen Holland 7P serisi denizaltıda “Som” adı verilerek ,Vladivostock’a nakledilmiştir.Sipariş edilen diğer 7P serisi denizaltılar Neva tersanelerinde montajı yapıldıktan sonra Som-Catfish sınıfı olarak adlandırılmışlar ve ilk teslim denizaltı Schuka olmak üzere diğer gemiler Beluga,Sterlyad ve Peskar 1905'te teslim edilmiştir.Hollanda yapımı Fossa periskopları ile donatılmışlardı.Losos ve Sudak 1907 teslim edilmişlerdir.

1904’de Rus-Japon savaşı yüzünden Ruslar denizaltıdan ne istediklerini biliyorlardı. Libau’da Düzenledikleri “Limana Sızma” yarışmasında Protector’un; John Holland,Krupp ve Fransız yapımı denizaltıları geçmesi üzerine 5 adet Protector sipariş ettiler. Protector’un adı Osetr olarak değiştirilmiş ve sınıfın adı olmuştur.Bychok,Kefal,Paltus, Plovta ve Sig diğer denizaltılardır. Lake siparişlerini The Newport News Gemi inşa şirketinde inşa etti. Osetr’da Vladivostock’a gönderilmiştir.1904 Aralık’ta Trans-Sibirya demiryolu ile Vladivostock’a gönderilmiş 7 denizaltıları vardı.Forel, Som, Kasatka, Nalim, Skat, Delfin, ve Feldmarshal Graf Sheremetiev. 1905 yılında göreve başlamışlardı.

Rus-Japon savaşı Rus’lara, ülkenin her yanında esaslı bir denizaltı filosu oluşturma programının başlatılmasını dikte ettirmişti. Böylece Holland’a, Lake’e ve kendi tersanelerinede 6 adet 140 tonluk Kasatka sınıfı denizaltılar sipariş edilir.

Mikhail Naletov,Port Arthur’da ufak bir Mayın dökebilen denizaltı yapar.

1905 ilk dizel motorlu denizaltıları Ivan Bubnov dizaynı “Minoga”’yı kızağa koydular ve 1908-1909’da tecrübeleri kabul edildi.Muhtemelen dünyada ilk Kanat açıları değişebilir [Pitch control] pervaneye sahip gemiydi. Aynı tarihlerde Akula sınıfının yapımına başladılar.

1906 “Acoustic Telegraph” (Hydrophone) N.Nirenberg tarafından Baltic Gemi-Yapım atölyelerinde donanma yetkililerine sunuldu.

1909 Morzh sınıfı denizaltının dizaynı tamamlandı.3 denizaltının Morzh,Nerpa,Tyulen’in inşasına başlandı.Tecrübeleri 1915 yılında yapıldı.

1907 S.K.Dzhvetsy’nin projesi “Pochtovy”’nin tek içten yanmalı makinesini,sıkıştırılmış hava tüplerinde depoladıkları hava ile çalıştırıp dalışta da gidebiliyorlardı.1908’de yapımı biten geminin benzinli makine egzost gazı bir kompresörle omurga altında çok delikli bir borudan atılıyordu.

1909 Lake ‘e verilen sipariş, Cruiser sınıf:Kajman class adı altında,Kajman,Alligator,Drakon,Krokotil isimli denizaltılar olarak yapılacaktır.

1911 Pilot V.V.Dyovsky uçakla denizaltıya ilk “Baskın harekatı” yapıldı.Donanmanın ilk Deniz-pilot birliği Sivastopol’de oluşturuldu.

1911 Filonun en gelişmiş denizaltısı Akula denize indi.Bu dizayn sonraki tiplere temel olmuştur.

1912 Lieutenant A. Shchensnovich tarafından bir Radio-Hidroacoustic Seyir sistemi geliştirildi.

1913 K. Shilovskiy,Acoustic Derinlik Ölçer-Elektronik iskandili dizayn etti.

1913 Bars ve Lebed sınıfı denizaltının yapımına başladılar.Saint Petersburg’taki Baltık tersanesi ile beraber Tallinn’deki Joint-Stock Co.’nin tersanesinde 20 adet Bars inşa ettiler.Bu tip savaş öncesinin en büyük dizaynıydı.

1914’de Holland 27-B tipi küçük botlardan 3 adet ve Holland 31-A sınıfı denizaltılardan,

1915’te 3 adet -Narval,Kashalot ve Kit- alıp Narval sınıfı adıyla filolarına eklemişlerdir.

1915 Tecrübeleri biten St.Petersburg Donanma Tersanesi’nde inşa ettikleri 1912 19 Ağustos’da denize inen M. Nalyotov’un dizaynı 560 tonluk ve 60 mayın taşıyabilen Krab denizaltısı dünyada mayın dökücü olarak inşa edilen ilk denizaltı olmuştur. I.Dünya Savaşında Karadenizde harekat yapmıştır.

1916 Shilovskiy,Fransız fizikçi Paul Langevin (1872-1946) ile beraber “Sualtında bir Transducer’den gönderilen seda biminin uzak mesafedeki bir cisimden yansıyıp dönen ekolarıyla, cismin yerini bulan cihaz”ı geliştirdiler.

1915-1921 Arası filolarını güçlendirmek için Holland’ın gelişmiş sınıflarından: AG Type diye anılan Holland 602-F,602-GF,602-L ve 602-R’den toplam 12 adet denizaltı almışlardır.