Magmanın yer kabuğundaki kırık ve çatlaklardan yeryüzüne çıkmasına veya yeryüzüne sokulmasına Volkanizma adı verilir.

Volkanizmanın yeryüzüne çıkamaması durumunda derinlik volkanizması yani Dayklar oluşur. Ülkemizdeki en güzel örnekler afyon ve Ankara kaleleridir.

Volkanik patlama sonucunda katı,sıvı ve gaz çıkışı olur. Sıvı olarak çıkan lavların içindeki silisyum oranı fazla ise lav fazla akıcı olmadığı için volkan konisi yükselir(Erciyes). Ama silisyum oranı az ise lav akıcı olduğundan koni yükselemez sadece yanlara doğru yayılmaya başlayarak dağın yüksekliği az olur.(Karadağ)

Magmanın yer yüzüne çıkması halinde yüzey volkanizması meydana gelir.

Volkan konisi: Yüzeye çıkan lav ve tüflerin koniye benzer üst üste birikme şekline denir.

Krater:  Koninin tepe kısmında patlama sonucunda oluşan çukurluklara denir.

Kaldere: Kraterin çökmesiyle  veya oluşan patlamasıyla oluşan çukurluklardır.

Maar: Gaz patlaması sonucu oluşan çukurluklara denir. Maarlar volkanizmanın başladığını veya bittiğini gösterir. Meke Tuzlası Ve Acı Göl en güzel örnektir.(Konya Karapınar)

Volkanizma sonucunda maden çıkışı gerçekleştiğinden  Krom,Çinko,Manganez,Pirit,Kurşun gibi maden çıkışı olur.

Volkanik arazilerde mineral çıkışı olduğu için arazi verimlidir. Volkanizma da bilinmesi gereken en önemli nokta: VOLKANİK ARAZİLERLE SICAK SU KAYNAKLARI,FAY HATLARI VE KIRIKLI  yapılar birbirine paralellik gösterir.

Dünyadaki 450-500 tane volkan konisinden 350 tanesi Pasifik okyanusunda (Ateş çemberinde) diğerleri ise,Akdeniz ülkelerinde,Endenozya adaları ve Doğu Afrika’da görülür.

Türkiye’deki Volkanlar:

DAB:B. ve Küçük ağrı,Süphan,Nemrut,Tendürek

İAD: Erciyes,Hasan,Melendiz,Karadağ ve Karaca dağ

GDA: Karaca dağ

KBA: Köroğlu dağları

Akdeniz: Hatay yakınlarındaki Hassa çevresi

Ege:Kula(Manisa) çevresi de 4. zamandan kalan 72 adet küçük volkan konisi vardır.

Yurdumuzda volkanik şekillerin en fazla olduğu bölge Doğu Anadolu’dur.