23 Nisan 1920

-İstanbul’un işgali ve Mebuslar Meclisi'nin kapatılması   üzerine   Mustafa   Kemal, Temsil   Heyeti   adına  yayımladığı   bir emirle, Ankara'da olağanüstü yetkilere sa­hip bir meclisin toplanacağını duyurdu.

-Seçimler yapıldı. Seçilen milletvekilleri ile İstanbul’dan   kaçabilen   milletvekilleri Ankara'da toplandı ve TBMM açıldı.

-M. Kemal,  şu  hususları  bir önergeyle TBMM'ne sundu.

1.Hükümet kurmak zorunludur.

2.Geçici olduğu bildirilerek bir hükümet baş-

kanı tanımak ya da bir padişah vekili or­taya çıkarmak uygun değildir.

3.Mecliste yoğunlaşan millî iradenin, vatanın alın yazısına doğrudan doğruya el koyma­sını kabul etmek temel ilkedir.

4.TBMM'nin üstünde bir güç yoktur.

5.TBMM, yasama ve yürütme yetkilerini kendinde toplamıştır.

6.Meclisten seçilecek ve vekil olarak görev­lendirilecek bir kurul, hükümet işlerine ba­kar. Meclis başkanı, bu kurulun da başkanıdır.

7.Padişah, baskı ve zordan kurtulduğu zaman, Meclis'in düzenleyeceği yasal ilkeler içinde yerini alır. TBMM bu önergeyi kabul etti.

-Böylece millet egemenliğine dayanan yeni Türk Devletinin temelleri atılmış oldu.

-Yönetimde millet söz sahibi olduğu için devletin adı da "Cumhuriyet" olmalıydı. Fakat kurtuluş savaşımız devam ediyordu. Cumhuriyetin önemini kavrayamayanlar, toplumda huzursuzluğa sebep olabilirdi. Bu sebeple Cumhuriyet adının verilmesi daha sonraya bırakıldı.

-TBMM'nin açılışından bir gün sonra meclis başkanlığına seçilen Mustafa Kemal, du­rumu Avrupa Devletlerine bildirdi, İstanbul Hükümeti ile yaptıkları ve yapacakları antlaşmaların TBMM tarafından tanınma­yacağını duyurdu.

-3 Mayıs 1920 de TBMM Hükümeti kuruldu.

-20 Ocak 1921 de ilk Anayasa hazırlandı.

TBMM'nin İlk Anayasası olan Teşkilat-ı Esasi’ye göre;

1.En üstün güç olan egemenlik doğrudan doğruya milletindir. Önceki Anayasalarda egemenlik Osmanlı Hanedanına aitti.

2.Kuvvetler   birliği   esası   kabul   edildi. Yasama ve yürütme yetkisi TBMM'ne aitti.

3.Meclis başkanı aynı zamanda hükümet başkanıydı.

NOT: Meclis hükümeti sistemi uygulanmıştır. Cumhuriyetin ilânı ile kabine sistemine (Cumhuriyet hükümetleri) geçilmiştir.

Beğendiğiniz İçeriklerimizi Sosyal Ağlarınızda Paylaşın!..