Toprak Oluşumu:

Kayaların fiziksel ve kimyasal yolla çözülmeleri sonucunda oluşan materyallerin içine su, hava, canlı ve canlı arıklarının karışmasıyla oluşan yapıya Toprak denir. Oluşumunu tamamlamış bir toprak örtüsünde yukarıdan aşağıya farklı katmanlar vardır. Toprak oluşumunda çeşitli faktörlerin etkileri vardır. Bunlar:

a)İklim

b)Bitki örtüsü

c)Ana kayanın Özelliği

d)Yer şekilleri

e)Süre

Gibi faktörler etkilidir. Bunlar içinde en önemli faktör iklimdir. Bitki örtüsü toprağın verimliliğini ve devamlılığını sağlar. Kayanın ufalanmaya karşı direnci ve yapısı önemlidir. Eğimli arazilerde toprak oluşsa bile aşağıya kayar. Ayrıca toprağın oluşması için belli bir süreye ihtiyaç vardır.

Toprak Çeşitleri:

Topraklar oluştukları yere göre iki gurupta toplanır.

a)Taşınmış Topraklar: Adından da anlaşılacağı üzere bulunduğu yerde oluşmayan topraklardır. Akarsular, Rüzgarlar ve çeşitli dış kuvvetlerce bir yerden diğer bir yere taşınan topraklardır. Azonal topraklar olarak adlandırılırlar. Akarsuların biriktirmesiyle Alüvyon, Rüzgarları biriktirmesiyle Lös, buzulların biriktirmesiyle Morenler oluşur. Bu toprakların en önemli özelliği taşınmış olmalarının yanında VERİMLİ  olmalarıdır. Türkiye’de en fazla alüvyonlar görülür. Ama bu topraklardan tam anlamıyla faydalanılamamaktadır. Çünkü verimli olan bu topraklardan örneğin Lösün en büyük sorunu suyun olmamasıdır. Moren deki en büyük sorun havanın soğuk olmasıdır.

b)Yerli Topraklar: kayaların çözüldüğü yerde oluşmasıyla olan topraklardır. Yerli toprakların oluşmasındaki en önemli faktör iklimdir. Yerli topraklar oluştukları iklim bölgelerine göre sınıflandırılırlar.

Nemli Bölge Toprakları:

a)Tundra: kutup ve kutba yakın yerlerde görülür. Toprak donmuş ya da bataklık halindedir. Tarım yapılmaz. Ülkemizde yoktur. Otlar yetişir. (Yazın)

b)Podzol: iğne yapraklı soğuk nemli bölge topraklarıdır. Sibirya ve Kanada da yaygındır. Fazla yıkandığı için madensel tuzlar yönünde fakir ve rengi soluktur. Ülkemizde Batı Karadeniz bölümünde görülür. Verimsizdir.

c)Laterit: Ekvator bölgesinin toprağıdır. Türkiye’de Doğu Karadeniz bölümünde görülür. Rengi kırmızıdır. (Oksitlenmeden dolayı) fazla yıkandığı için verimsizdir.

d)Terra Rossa: Kırmızı renkli topraklardır.(İçindeki demir Oksitten dolayı) genellikle Akdeniz iklim bölgelerinde kalkerin üzerinde yoğun olan bir topraktır. Eğimli  ve kayalık alanlarda çok gür orman örtüsü yetişir. Bu topraklara suni gübre verilirse çok verimli olurlar. Ülkemizde Akdeniz, Ege ve Marmara bölgesinde yaygın olarak görülür.

e)Kahverengi Orman Toprakları: Nemli orta kuşak karalarının geniş yapraklı ormanlarında görülen topraklardır. Humus yönünden zengindir. Ülkemizde Karadeniz, İç Anadolu bölgelerinin 1000-1200 metrelerinden sonra görülür. Yıldız dağları, İçbatı Anadolu’da ve GD Toroslar da görülür. Verimli topraklardır.

Kurak Bölge Toprakları:

a)Çernezyum ve Preriler: Orta kuşağın yarı nemli bölgelerinde görülür. Kara topraklar olarak adlandırılırlar. Dünyanın en verimli topraklarıdır. Ama suyun olmamasından veya yükseklerde bulunmasında dolayı şuanda sadece buğday üretiminde kullanılmaktadır. Türkiye’de Erzurum-Kars ve Sivas yöresinde yer alır. Bu toprakların biraz daha nemli olan alanlarında Preri toprakları bulunur.

b)Kestane ve Kahverengi Step Toprakları: Az yağışlı olan bölgelerde görülür. Humus yönünden fakir olduğu için verimli değillerdir. Verim sulama veya gübreleme ile sağlanabilir.  Doğu, İç ve G. Doğu Anadolu’da görülür.

c)Çöl Toprakları: günlük sıcaklık farkının fazla olduğu yerlerde görülen topraklardır. Yağışın çok az olmasından dolayı toprakta tuz ve kireç oranı fazladır. Toprak oluşumu yağış azlığından dolayı yavaştır. Verimsiz topraklardır.

Bu İçeriği Paylaşın!..