19 MAYIS 1919

Mondros Ateşkes Antlaşmasından sonra Pontusçu Rumlar Samsun ve Trabzon çevresinde Türkler'e saldırmaya başladılar.

-Türkler'in kendilerini savunmalarını  ise İngilizler, güvenliği bozma olarak değerlen­dirip,  Osmanlı  Hükümetinden,  bu karı­şıklığın önlenmesini istediler. Maksatları bu bahaneyle Mondros Ateşkes Antlaş­masının 7. maddesi uyarınca buraları işgal etmekti.

Osmanlı Hükümeti, Samsun ve çevresin­deki karışıklıkları önlemesi için Mustafa Kemal'i 9. Ordu Müfettişliğine atadı (30 Nisan 1919). Böylece hem Mustafa Kemal İstanbul'dan uzaklaştırılmış hem de Samsun ve çevresindeki karışıklıklar ön­lenmiş olacaktı.

Mustafa Kemal, İzmir'in işgalinden bir gün sonra 16 Mayıs 1919 da İstanbul'dan ay­rıldı. 19 Mayıs 1919 da Samsun'a ulaştı. Millî kurtuluş mücadelesinin, milletin gücü ile başarılabileceği inancıyla ve "Ya İstiklâl, ya ölüm" parolasıyla çalışmalarına başladı.

- Havza Genelgesini yayımlayarak, henüz dağıtılmamış ordu birliklerinden, ordunun dağıtılmamasını ve silâhların teslim edil­memesini duyurdu.

-     Mitingler yapılarak işgallerin kınanmasını istedi.

-     Havza'da bir miting yapılarak, her türlü saldırıya silâhla karşı koyma yemini edildi.

-     Millî şuuru uyandırarak, millî bir teşkilât kurmayı,

İşgaller karşısında alevlenen millî heyecanı vatanın her tarafına yaymayı düşünü­yordu.

-     Türk Milleti'ni ortak amaç etrafında birleştir­meden  savaşı  başlatmadı.  Bağımsızlı­ğımızın kazanılmasında en büyük etkenin, Türk Milleti'nin tarihten gelen güçlükler karşısında birlik olma duygusu olduğunu çok iyi biliyordu.